Παλαιολιθικά ταξίδια στην Κρήτη

Η περιοχή Πλακιά - Πρέβελη στην Κρήτη όπου εντοπίσθηκαν ευρήματα 130.000 - 700.000 ετών

Την αρχαιότερη ένδειξη ναυσιπλοΐας στον κόσμο εντόπισαν στην Κρήτη αμερικανοί και έλληνες αρχαιολόγοι διεξάγοντας απλώς μία επιφανειακή έρευνα.
Στην περιοχή του Πλακιά στη νότια Κρήτη διεπιστημονική ομάδα υπό τη διεύθυνση τουΤόμας Στάσερ της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και της Ελένης Παναγοπούλου της Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας εντόπισαν θέσεις της Παλαιολιθικής εποχής, οι κυριότερες των οποίων βρίσκονται στο φαράγγι του Πρέβελη και χρονολογούνται από το 130.000-700.000 πριν από σήμερα. Και δεδομένου ότι η Κρήτη ήταν και τότε νησί, αποτελούν την αρχαιότερη ένδειξη πρώιμης ναυσιπλοΐας, διεθνώς!

Τα εργαλεία που ήρθαν στο φως (χειροπελέκεις και τσεκούρια) παραπέμπουν κατά τους αρχαιολόγους στην Αχελαία πολιτισμική παράδοση, η οποία συνδέεταιμε τους Homo heidelbergensis και Homo erectus. Τα παλαιολιθικά αυτά εργαλεία μάλιστα βρέθηκαν σε συνάφεια με ανυψωμένες θαλάσσιες αναβαθμίδες, τις οποίες οι γεωλόγοι χρονολογούν τουλάχιστον στα 130.000 χρόνια.

Εκπληκτικά λοιπόνείναι τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, αφού τεκμηριώνουν θαλάσσια ταξίδια στη Μεσόγειο δεκάδες χιλιάδες χρόνια νωρίτερα απ’ ότι γνωρίζαμε ως τώρα ενώ ταυτόχρονα μεταβάλλουν και την εκτίμηση των γνωσιακών ικανοτήτων των πρώιμων μορφών του ανθρώπου. Αξίζει νααναφερθεί μάλιστα ότι ως σήμερα και παρά τη μακρόχρονη διερεύνηση της Κρητικής προϊστορίας, αδιαμφισβήτητα τεκμήρια κατοίκησης του νησιού πριν από τη Νεολιθική περίοδο (7.000-3000 π.Χ.) δεν είχαν εντοπισθεί.

Η ανακάλυψη πάντως έγινε το 2008 και 2009 αλλά μόλις τώρα έγινε γνωστή. Κι' αυτό χάρις στην ένταξή της στις δέκα σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 2010 από το αμερικανικό περιοδικό «Archaeology»,από όπου προφανώς ενημερώθηκε και το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού. Το γεγονός επομένως αφήνει για μία ακόμη φορά ερωτηματικά γι ατην λειτουργία των ξένων αρχαιολογικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και για το έλλειμμα ενημέρωσης των αρμόδιων ελληνικών αρχών για τη δράσητους και τα αποτελέσματα των ερευνών τους.

ΠΗΓΗ tovima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πλούσια γλώσσα σημαίνει πλούσια σκέψη-Πως τα "τάλαρα" γίνανε...dollars..!!

OI ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

Το "money"είναι περιζήτητο όταν εκφράζεται σε δολλάρια,dollars εκ του γερμανικού "Taler",oποίο δεν είναι άλλο απο την ομηρική λέξητάλαρος.Τάλαρος (εκ του τλάω-ω :αντέχω (μέγα βάρος))είναι το μεγάλο καλάθι "προς εναπόθεσιν καρπών,τύροθ,ερίων,ακόμη και....
ορνίθων".

Στην ραψωδία Σ της Ιλιάδας,στο στίχο 568 διαβάζουμε:"πλεκτοίς εν ταλάρασοι φέρον μελιηδέα καρπόν".Τάλαροι χρησιμοποιούνταν αρχικά στην αγορά και στο εμπόριο,ως μέτρο ανταλλαγής προ'ι'όντων:π.χ.δίνω έναν τάλαρο καρύδια,παίρνω έναν τάλαρο σιτάρικ.λ.π.Η έκφραση δεν άλαξε.'Εφθασε μέχρι εμάς.Απλώς οι τάλαροι έγιναν τάλαρα,τάληρα,..δολάρια!!Οι Έλληνες της Αμερικής,κλείνοντας τον κύκλο της λέξεως,ασυνειδήτως και ενστικτωδώς αποκαλούν τα δολάρια.. "τάληρά"!!!

Κυριάκος Γεωργιάδης
ΠΗΓΗ anti-ntp.blogspot.com

Διαβάστε περισσότερα

Στα αρχαία Άβδηρα έπαιζαν βιολί!(Ξέρετε..αυτό που “εμφανίστηκε” στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα)

(σ.Β.Ακόμη μία χαλάστρα στο μακρύ κατάλογο των “Ευρωπαϊκών επιτευγμάτων”)
Η Θράκη είναι μουσικομάνα. Γέννησε πλήθος μουσικών, αλλά και μουσικών οργάνων. Η απαρίθμησή τους και μόνον θα αποτελούσε την ύλη ενός 
ολόκληρου βιβλίου. Ένα απ’ αυτά τα μουσικά όργανα – που, όμως, λένε πως δεν ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα – είναι και το βιολί – το οποίο τότε δεν το έλεγαν φυσικά έτσι. Απόδειξη περί τούτου είναι η ύπαρξις ενός αρχαίου πήλινου ειδωλίου (χρονολογείται στα μέσα του 3ου αι. π.Χ.) που ευρέθη στα Άβδηρα, και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλλας (αρ. ευρ. Ε 193).

Είναι καμωμένο από ροδοκάστανο πηλό, και σε μερικά σημεία του ήταν ζωγραφισμένο με λευκό και κυανό χρώμα. Το εύρημα ευρέθη σε τάφο, μαζί με άλλα τέσσερα ειδώλια Ερωτιδέων. Στο πίσω μέρος του φέρει οπή, κάτι που σημαίνει ότι μάλλον το κρεμούσαν από εκεί, και ο πτερωτός θεός-μουσικός έδειχνε πράγματι πως πετά. Απ’ το (συγκολλημένο) ειδώλιο λείπουν τα πτερά, η κεφαλή, τμήμα του δεξιού χεριού και τμήμα του δεξιού ποδιού, αλλά σώθηκε αυτό που έπρεπε να σωθεί. Εικονίζει έναν Έρωτα, με την μορφή γυμνού παιδιού (σημείο αγνότητος), που φέρει γύρω από την μέση του τυλιγμένο ένα ιμάτιο, που ήταν βαμμένο λευκό, η άκρη του οποίου πέφτει κατά μήκος του αριστερού του ποδιού.

Ως εδώ τίποτε το περίεργο. Αλλά ο Έρως αυτός κρατά στο αριστερό του χέρι ένα τρίχορδο μουσικό όργανο, που το στηρίζει στον δεξιό ώμο του, ενώ το προτεταμένο δεξί χέρι (που το μισό λείπει), θα κρατούσε πιθανότατα δοξάρι (ή άλλο είδος «πλήκτρου», όπως το έλεγαν τότε). Τα δάκτυλα του αριστερού χεριού πιέζουν τις χορδές στο τέλος του βραχίονος του μουσικού οργάνου. Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμμιά αμφιβολία πως πρόκειται για ένα σύγχρονου τύπου αρχαίο βιολί, ίσως άρπα με δοξάρι, που παίζει αυτός ο Έρωτας, σπάνια, έως σπανιότατη – ίσως και μοναδική – απεικόνιση σε αρχαίο κομμάτι, αν εξαιρέσει κανείς σχετικό το ανάγλυφο του Εθν. Αρχ. Μουσείου Αθηνών, που εικονίζει τον μουσικό διαγωνισμό Απόλλωνος-Μαρσύα, που όμως έγινε με κιθάρα!

Το ανάγλυφο του Εθν. Μουσείου είναι λίγο μεταγενέστερο απ’ αυτό των Αβδήρων (ανάγεται στο 330-320 π.Χ.)!.. Αυτό το μουσικό όργανο, λοιπόν, του Έρωτα των Αβδήρων ανήκει στην μεγάλη οικογένεια
των λαγούτων, αλλά δεν είναι πανδουρίδα, αφού αυτή δεν στηριζόταν στον ώμο, αλλά στην κοιλιακή χώρα, όπως η εξέλιξή της, ο ταμπουράς και το μπουζούκι. Και αν στηριζόταν στον ώμο, είχε άλλη στήριξη απ’ αυτήν του ειδωλίου των Αβδήρων.

Κάτι ανάλογο με τον «βιολιστή των Αβδήρων» έχει βρεθεί και στην περιοχή της αρχαίας Κορίνθου.Eπειδή το αρχαίο μουσικό όργανο που εικονίζεται στο εύρημα των Αβδήρων είναι τρίχορδο, εξάγουμε το συμπέρασμα πως είναι ένα πρωτόγονο βιολί, αφού το σημερινό βιολί είναι τετράχορδο (σολ, ρε, λα, μι). Επισήμως είναι αποδεκτό ότι το βιολί, ίσως, και να προέρχεται από το αραβικό μουσικό όργανο ρεμπάμπ, που έγινε γνωστό στην Ευρώπη μετά την αραβική εισβολή στην Ισπανία (711 μ.Χ.). Ο πρόγονος του βιολιού, η βιέλλα (> βιόλες, βιολιά), απαντάται σε βυζαντινές περγαμηνές, και παιζόταν από τα τέλη του 10ου-13ο αι. και με δοξάρι. Η σημερινή ονομασία του οργάνου («βιολί») απαντάται για πρώτη φορά στην Γαλλία το 1577.

Τώρα, λοιπόν, είναι καιρός να αναθεωρηθούν αυτές οι απόψεις και το εύρημα μας αναγκάζει να σκεφτόμαστε πως το πρώιμο «βιολί» – παραλλαγή της πανδουρίδος – ήταν γνωστό στην Θράκη, και οι Θρακιώτες μουσικοί το διέδωσαν στο Αιγαίο και την Μ. Ασία – γι’ αυτό και είναι τόσο διαδεδομένο σ’ αυτά τα μέρη – απ΄ όπου έφθασε έως τους άραβες, οι οποίοι με την σειρά τους, ίσως, το διέδωσαν στην Ισπανία.
ΠΗΓΗanti-ntp.blogspot.com

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΑΡΚΟΥΔΙΩΤΙΣΣΑ

Ο συντάκτης  της στήλης "Περπατώντας την Κρητική Παράδοση" έπειτα από τη "θητεία" του στον Ελληνικό Στρατό επέστρεψε στα πάτρια εδάφη και προσπαθεί να προσαρμοστεί στη ζωή του πολίτη. Αντιμέτωπος με τις λευκές σελίδες, αλλά κυρίως με τις "θύμησες" της Κρήτης που ψάχνουν αφορμή για να εκδηλωθούν, ζητώντας επιτακτικά το γήινο μερτικό τους, προσπαθώ να συνδέσω τα προ χακί δρώμενα με τα τωρινά και να βρω μια συνέχεια και μια ισορροπία στο ρυθμό της Κρητικής πραγματικότητας. Η απουσία είναι τομή, ασυνέχεια. Κι όσο την απωθείς όταν είσαι μακριά, τόσο πιο οδυνηρή είναι όταν γίνει αισθητή. Δεν ξέρω γιατί, αλλά το μυαλό μου πάει συνέχεια στον κ. Γιώργο Γραμματικάκη που "η γεύση μιας ντομάτας σε ένα ταξίδι του στη Σαρδηνία και το τοπίο γύρω του που μύριζε θυμάρι, ξύπνησαν μέσα του – όπως η γεύση του τσαγιού στον Προυστ – μνήμες και νοσταλγία για την Ελλάδα". Και να σκεφτεί κανείς ότι εγώ βρισκόμουν εντός Ελλάδας. Αλλά εκτός Κρήτης.
Να ’μαι λοιπόν ξανά στον τόπο μου, να προσπαθώ να μάθω και να συνδέσω τα πρότερα με τα τωρινά, να ανασκαλέψω τους μύθους και τους θρύλους, να βγάλω συμπέρασμα. Και χωρίς να ξέρω το λόγο, μια έντονη εσωτερική διάθεση με οδηγεί στα δυτικά τούτη τη φορά. Στο Ακρωτήρι.

Τόπος ξηρός και περίεργος, γεμάτος με ιστορία όλων των εποχών. Και τα βήματά μου με φέρνουν βόρεια, στο πιο ξηρό, άνυδρο και άγονο μέρος του Ακρωτηρίου, ανάμεσα στις Μονές Γκουβερνέτου και Καθολικού, στον "Αρκουδόσπηλιο".

Πρόκειται για ένα μικρό σπήλαιο με μια αίθουσα, που στο μέσον της δεσπόζει ένας σταλαγμίτης με μορφή αρκούδας πάνω από μια πετρόχτιστη στέρνα, λες και ετοιμάζεται να πιει νερό και το μικρό εκκλησάκι της "Παναγίας της Αρκουδιώτισσας" σφηνωμένο στα αριστερά της εισόδου του σπηλαίου. Και το λιγοστό νερό της στέρνας που προέρχεται από τη μικρή σταγονοροή των λίγων σταλαχτιτών της οροφής, είναι κάτι παραπάνω από πολύτιμο, μια και είναι δυσεύρετο στην υπόλοιπη άνυδρη περιοχή. Αποτελούσε, λοιπόν, πάντα πολύτιμο στοιχείο για τους κατοίκους στη βόρεια πλευρά του Ακρωτηρίου και γι’ αυτό έπρεπε να βρουν τρόπους και για να το συλλέξουν και για να το προστατέψουν. Έχτισαν λοιπόν αυτή τη στέρνα για να συλλέγει το λιγοστό νερό που έρρεε από τους σταλακτίτες της οροφής και προσπαθούσαν να σβήσουν κάπως τη δίψα τους.
Κάποτε όμως μια αρκούδα, που σύμφωνα με την παράδοση ζούσε σε εκείνα τα μέρη, το ανακάλυψε και πήγαινε καθημερινά και το έπινε.
Την πρώτη φορά που είδαν αδειασμένη τη δεξαμενή αυτοί που είχαν σειρά για να πάρουν το νερό, θύμωσαν αλλά δεν είπαν τίποτα. Όταν όμως είδαν το άδειασμα να επαναλαμβάνεται, ξεσηκώθηκαν με άγριες διαθέσεις και ξέσπασε φοβερή διαμάχη ανάμεσα στους κατοίκους της περιοχής. Εκείνοι όμως που τους κατηγορούσαν ότι ήπιαν το νερό χωρίς να είναι η σειρά τους, αρνιόταν με όρκους φριχτούς την κατηγορία και επέμεναν ότι ήταν αθώοι.

Το ερώτημα όμως παρέμενε. Ποιός ήπιε το νερό; Και αποφάσισαν να παραφυλάξουν για να το διαπιστώσουν. Και δε χρειάστηκε να περιμένουν πολύ. Το θηρίο δεν άργησε να εμφανιστεί. Με αργά, νωχελικά βήματα μπήκε στη σπηλιά και ανέβηκε στην πέτρα που ήταν μπροστά στη στέρνα, έτοιμο να πιει το νερό. Οι άνθρωποι που ήταν κρυμμένοι εκεί κοίταζαν τρομαγμένοι το άγριο ζώο, χωρίς να κάνουν τίποτα. Και τι μπορούσαν να κάνουν άραγε; Πώς να το διώξουν; Πώς να τα βάλουν μαζί του; Σίγουρα δεν μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα μαζί του, αλλά δεν μπορούσαν να το αφήσουν και ελεύθερο να πίνει το νερό, που τους ήταν τόσο απαραίτητο.

Η θέση τους ήταν τραγική και δεν ήξεραν πως να ενεργήσουν. Παρέμεναν στην κρυψώνα τους φοβισμένοι, αναποφάσιστοι και ανήμποροι για το παραμικρό. Κι η αρκούδα εν τω μεταξύ έσκυβε μπροστά στο νερό έτοιμη να το πιει!
Και τότε ακούστηκε μια σπαραχτική κραυγή: «Παναγία μου πρόφταξε!...», και στη στιγμή το θηρίο γίνηκε πέτρα...
Αυτά λέει ο θρύλος για το μαρμαρωμένο θηρίο(Β. Χαρωνίτης "Η Κρήτη των θρύλων" τ. Α΄). Και οι χριστιανοί, για να θυμούνται το θαύμα της Παναγίας που μαρμάρωσε την αρκούδα που έπινε το νερό, έχτισαν προς τιμήν Της το εκκλησάκι "Της Παναγίας της Αρκουδιώτισσας" μέσα στο σπήλαιο, που γιορτάζει στις 2 του Φλεβάρη κάθε χρόνο, της Υπαπαντής και γίνεται τοπικό πανηγύρι.

* * * * *Ο θρύλος αυτός αναφέρεται στα μεταχριστιανικά χρόνια. Τι γινόταν όμως στα προχριστιανικά και πρωτοχριστιανικά χρόνια όταν άλλες θρησκείες ήταν ακόμη ζωντανές; Γιατί ο "Αρκουδόσπηλιος", όπως λέγεται σήμερα, φαίνεται να έχει πολύ παλιά ιστορία και να υπήρχε πάντα έντονη η παρουσία του στη θρησκευτική ζωή των ανθρώπων της περιοχής, όπως μαρτυρούν τα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν (ίσως εκεί να έχουμε και την πιο παλιά ιστορία λατρείας – πάνω από τρεις χιλιετηρίδες – από όλα τα άλλα λατρευτικά σημεία της Κρήτης). Εκεί λατρευόταν κατά την αρχαιότητα η θεά Άρτεμη με μορφή Αρκούδας. Μια γιορτή, που γινόταν κατά το δεύτερο μήνα μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο και που στην αττική διάλεκτο ονομαζόταν Γαμηλιών. Και γιορταζόταν από ετοιμόπαντρα κορίτσια που ερχόταν ντυμένα στα κίτρινα και χόρευαν τον "αρκουδοχορό" τους γύρω από το σταλαγμίτη της αρκούδας, τιμώντας έτσι τη μεγάλη θεά. Γιατί η Άρτεμη ως θεά της υπαίθρου, είχε στην εξουσία της και το κυνήγι και τη μύηση των κοριτσιών. Ο Όμηρος την αποκαλεί στην Ιλιάδα πότνια θηρών, δηλαδή "δέσποινα των ζώων". Και η αφιέρωση των ετοιμόπαντρων κοριτσιών λέγεται ότι αποτελούσε εξιλέωση για μια ιερή αρκούδα της Αρτέμιδος, την οποία σκότωσαν κάποιοι νέοι της Αττικής και γι’ αυτό τα κορίτσια αυτά ονομάζονταν άρκτοι.
Βλέπουμε λοιπόν κι εδώ πόσο άμεση είναι η εξάρτηση του ανθρώπου απ’ τη Φύση – ειδικά στις παλιότερες γεωργικές και κτηνοτροφικές κοινωνίες – και την αγωνία του ανθρώπου για επιβίωση. Γιατί αυτό που ενδιαφέρει τον άνθρωπο δεν είναι η Φύση αυτή καθαυτή, αλλά το πώς και σε πιο βαθμό παρεμβαίνει η Φύση στη ζωή του. Η Φύση είναι μέσο για την ύπαρξη του ανθρώπου και απ’ τη γενναιοδωρία της εξαρτάται αν ο άνθρωπος θα πεθάνει απ’ την πείνα ή αν θα ζει μέσα στην αφθονία.

Οι επικίνδυνες και τρομακτικές δυνάμεις της Φύσης είναι λιγότερο εμφανείς στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Κρήτη, με το ήπιο κλίμα της. Το νερό, όμως, σε μια ξερή χώρα όπως η Ελλάδα αποτελεί πολύτιμο στοιχείο, με αποτέλεσμα να λατρεύονται οι τόποι εμφάνισής του. Έτσι από την αρχαιότητα λατρεύονται όλοι οι τόποι που υπάρχει νερό και θεωρούνται κατοικίες των πνευμάτων της Φύσης. Γιατί οι ανάγκες του ανθρώπου δημιούργησαν τους θεούς και η λατρεία των θεών είναι μια έκφραση αυτής της ανάγκης. Και επειδή οι ανάγκες του ανθρώπου σε σχέση με τη Φύση ήταν πολύ ισχυρές, η λατρεία προς τα πνεύματα της Φύσης ήταν η πιο έντονη και έμμονη μορφή της αρχαίας θρησκείας, χωρίς όμως να είναι και η υψηλότερη. Και ήταν αυτή η μορφή της αρχαίας θρησκείας που υποχώρησε τελευταία απ’ όλες στο Χριστιανισμό. Και όπως ήταν στα τελευταία χρόνια, έτσι ήταν και στα πρώτα, εξ ίσου ισχυρή. Γιατί η πίστη στα πνεύματα της Φύσης ήταν εξ ίσου δυνατή και η εξάρτηση του ανθρώπου απ’ τη φύση, άμεση.

Και τα διάφορα πνεύματα που θεωρούνταν στην αρχαιότητα στοιχεία της Φύσεως, συγκεντρώθηκαν σιγά σιγά με το πέρασμα του χρόνου γύρω από το πρόσωπο της Άρτεμης που είχε πολλά ονόματα-επίθετα(Βραυρωνία, Ορθία, Υακινθοτρόφος, κ.τ.λ.), όπως ακριβώς σήμερα έχουμε την Παναγία με τις διάφορες μορφές Της (Βρεφοκρατούσα, Γλυκοφιλούσα, Σουμελά, Δέξια, κ.τ.λ.).

* * * * *Κάπου εδώ τελειώνει για την ώρα η αναζήτησή μου στα δρώμενα του Αρκουδόσπηλιου αγαπητέ αναγνώστη. Δεν ξέρω αν μπορούμε να συσχετίσουμε με ασφάλεια το μήνα της αρχαιότητας Γαμηλιών με το δικό μας Φλεβάρη ούτε ξέρω αν μπορούμε να συσχετίσουμε την Άρτεμη και τις διάφορες μορφές της με την Παναγία και τις δικές Της μορφές. Ούτε μπορώ να πω με βεβαιότητα για τα κίτρινα ρούχα που φορούσαν τα κορίτσια που λάτρευαν την Άρτεμη ότι ταιριάζουν με το κίτρινο φόρεμα της Φύσης γύρω από τον Αρκουδόσπηλιο το Φλεβάρη, που αρχίζουν να ανθίζουν οι ασπάλαθοι και οι αγκαραθιές. Ξέρω όμως πως όλα τούτα δεν είναι ούτε τυχαία ούτε εντελώς άσχετα μεταξύ τους(άσχετα με το ότι δεν μπορούμε να τα συσχετίσουμε με ασφάλεια). Σίγουρα υπάρχει μια αλληλουχία, μια εξέλιξη, μια συνέχεια, τόσο στο χώρο όσο και στο χρόνο.

Και σήμερα, τι γίνεται σήμερα; Πόσο μακρινά μας είναι όλα αυτά; Καθόλου θα έλεγα. Γιατί μπορεί να μην πιστεύουμε σήμερα στην Άρτεμη και στα πνεύματα της Φύσης και ούτε να αναζητάμε τρόπους για να τα εξευμενίσουμε (με εξαίρεση κάποιες πρωτόγονες φυλές της Αφρικής και κάποιες λιτανείες που έγιναν πριν από μερικά χρόνια τόσο στη χώρα μας όσο και σε άλλες χώρες σε περίοδο παρατεταμένης ανομβρίας), αλλά η εξάρτησή μας από τη Φύση εξακολουθεί να είναι μεγάλη, αν όχι μεγαλύτερη από παλιότερα, καθώς τα προβλήματα του περιβάλλοντος έχουν πάρει παγκόσμιες πλέον διαστάσεις ξεφεύγοντας από τα στενά τοπικά τους όρια.

Κι όσο για το νερό, εξακολουθεί να είναι πρόβλημα παγκόσμιο, καθώς δε μας φτάνει, αφού "χρειαζόμαστε" συνεχώς περισσότερο, ενώ σύμφωνα με τους ειδικούς αποτελεί δείκτη του σύγχρονου πολιτισμού μας και η κατανάλωσή του κάθε 10 ως 22 χρόνια, ανάλογα με τη χώρα, διπλασιάζεται.
Κι ο Αρκουδόσπηλιος κρατεί καλά ακόμα κάποια από τα μυστικά του, θαμμένα μέσα του. Με πάνω από τρεις χιλιάδες χρόνια διαφόρων λατρειών που διαδέχτηκαν η μια την άλλη από τη μινωική εποχή μέχρι σήμερα, περιμένει την αρχαιολογική σκαπάνη να ρίξει φως και στα υπόλοιπα μυστικά του, πριν τον καταστρέψουν εντελώς οι κατσίκες που βόσκουν ανεξέλεγκτες στη γύρω περιοχή και έχουν ρημάξει τα γύρω βουνά καταστρέφοντας τη λίγη βλάστησή τους και πριν βεβηλώσουν ολότελα τα σύγχρονα και τα παλιά ιερά που υπάρχουν εκεί.

ΚΩΣΤΗΣ ΛΟΥΛΑΚΗΣ

ΠΗΓΗ kalyterotera.blogspot.com

Διαβάστε περισσότερα

Όλο και πιο αρχαία η ελληνική γλώσσα;

Αν λάβουμε υπόψη τι υποστηρίζει ο αρχαιολόγος κ. Μιχάλης Κοσμόπουλος ο οποίος αποκάλυψε μια επιγραφή στη θέση Ίκλαινα, την οποία ανασκάπτει, τα πράγματα αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Η επιγραφή περιλαμβάνει ρήμα που σχετίζεται με κατασκευή προϊόντων καθώς και αριθμημένα ονόματα που αποτελούν κατάλογο!.. Η έρευνα συνεχίζεται…

ΣΤΟ περιοδικό «Αρχαιολογία» διαβάσαμε την είδηση ότι η αρχαιότερη ευρωπαϊκή επιγραφή την οποία μπορούμε να διαβάσουμε είναι ελληνική! Σώζεται σε πήλινη πινακίδα και γράφτηκε πριν από 3.500 χρόνια σε Γραμμική Β.

Αυτό υποστηρίζει ο αρχαιολόγος κ. Μιχάλης Κοσμόπουλος ο οποίος αποκάλυψε μια επιγραφή στη θέση Ίκλαινα, την οποία ανασκάπτει. Η επιγραφή περιλαμβάνει ρήμα που σχετίζεται με κατασκευή προϊόντων καθώς και αριθμημένα ονόματα που αποτελούν κατάλογο. «Σύμφωνα με αυτά που γνωρίζουμε, η πινακίδα δεν έπρεπε να είναι εκεί», αναφέρει ο δρ Κοσμόπουλος, ο οποίος έχει αποκαλύψει στην Ίκλαινα ένα μυκηναϊκό ανάκτορο με πελώριους αναλημματικούς τοίχους, τοιχογραφίες και ένα θαυμαστό αποχετευτικό σύστημα.

Η πινακίδα της Ίκλαινας.

Τίποτα ξεχωριστό αν σκεφτούμε ότι ανάκτορα όπως της Ίκλαινας περιλάμβαναν και αρχεία με πινακίδες σε Γραμμική Β γραφή, την πρώτη γραφή της ελληνικής γλώσσας και συνάμα την πρώτη αποκρυπτογραφημένη γραφή της Ευρώπης. Το περιεχόμενο επίσης δεν ξαφνιάζει καθώς οι σωζόμενες επιγραφές σχετίζονται με καταλόγους προϊόντων που αρχειοθετούνταν για έναν χρόνο και στη συνέχεια πετιούνταν. Τι γίνεται όμως όταν η πινακίδα χρονολογείται μεταξύ του 1450 και του 1350 π.Χ ενώ το ανάκτορο στην λαμπρότερη φάση του είναι ακόμη πρωιμότερο;

Η χρονολόγηση της πινακίδας - πολύ πρώιμη σε σχέση με εκείνη των υπόλοιπων γνωστών πινακίδων – αλλάζει πολλά δεδομένα στη γνώση μας για τη χρήση της Γραμμικής Β. Αλλάζει επίσης τα δεδομένα μας σε σχέση με την εξάπλωση της γραφής. Αν και πρώιμη η ίδια η πινακίδα, η θέση όπου βρέθηκε είχε υποβιβαστεί μεταξύ του 1450 και του 1350 π.Χ. σε εγκατάσταση «δορυφόρο» της γειτονικής Πύλου. Αναιρεί λοιπόν αυτό την πεποίθηση ότι αρχεία υπήρχαν μόνο στα μεγάλα κέντρα; Ή μήπως η γραφή ήταν περισσότερο διαδεδομένη από ότι θεωρούνταν μέχρι σήμερα;

Γεγονός είναι ότι η διατήρηση της πινακίδας είναι θαυμαστά τυχαία. Γενικά, τέτοιες πινακίδες δεν ήταν κατασκευασμένες για να μείνουν: φτιάχνονταν από ωμή πλίνθο για να διαλυθούν κατά την απόθεση. Στην περίπτωση αυτή όμως, το περιεχόμενο του αποθέτη είχε καεί. Έτσι, η πινακίδα ψήθηκε και διατηρήθηκε.

Αν και η Γραμμική Β είναι πολύ πιο όψιμη σαν σύστημα γραφής από εκείνα της Εγγύς και Μέσης Ανατολής – ενδεικτικά, την εποχή της πινακίδα της Ίκλαινας, οι Αιγύπτιοι φαραώ μετρούσαν ήδη 18 Δυναστείες – το εύρημα θεωρείται ξεχωριστό.
Είναι άλλωστε η πρωιμότερη αναγνώσιμη και κατανοήσιμη επιγραφή που έχει βρεθεί σε ευρωπαϊκό έδαφος και η πρώτη γνωστή ελληνική επιγραφή! (*)

 Πηγή: α) National Geographic, 30/03/11 (Ζ.Ξ.), β) Περιοδικό «Αρχαιολογία». 

ΠΗΓΗ kalyterotera.blogspot.com

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής του Μίνωα

Τον πρώτο αναλογικό υπολογιστή στην Ιστορία της ανθρωπότητας είχαν ανακαλύψει οι Μινωίτες, σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει ο ερευνητής δρ Μηνάς Τσικριτσής, ο οποίος θα παρουσιάσει σύντομα στα Χανιά τη λειτουργία ενός σημαντικού μινωικού ευρήματος, που αλλάζει όσα ξέραμε για τον Μινωικό Πολιτισμό. 
Σύμφωνα με τον Κρητικό ερευνητή αιγαιακών γραφών, το μινωικό αντικείμενο, που είχε βρεθεί το 1898 στο Παλαίκαστρο Σητείας, αφαιρεί από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων την 'τεχνολογική πρωτιά' καθώς είναι ο πρώτος αναλογικός υπολογιστής στην Ιστορία και μάλιστα φορητός! 
Η λειτουργία του υπολογιστή
'Πρόκειται για έναν μικρό, φορητό, αναλογικό υπολογιστή που προσδιορίζει όλες τις εκλείψεις και κάνει την ίδια δουλειά με τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, τον οποίο μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε τον αρχαιότερο υπολογιστή', δηλώνει στα 'Χανιώτικα νέα' ο κ. Τσικριτσής. 'Επιπλέον, όμως', συμπληρώνει, 'ο υπολογιστής αυτός έχει τη δυνατότητα να προσδιορίζει το γεωγραφικό πλάτος. Είναι ένα όργανο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στη ναυσιπλοΐα αλλά και στην Αστρονομία'. 

Η ιστορία του ευρήματος
Σύμφωνα με τον κ. Τσικριτσή, το? λάπτοπ του Μίνωα ήρθε στην επιφάνεια από το αλέτρι ενός αγρότης στο Παλαίκαστρο Σητείας το 1898. Ο γεωργός εντόπισε δύο πλάκες, τις οποίες στη συνέχεια επιχείρησε ανεπιτυχώς να πουλήσει. 'Το εύρημα έφτασε στα Χανιά και στα χέρια του Στέφανου Ξανθουδίδη, ο οποίος αμέσως διαπίστωσε τη σπουδαιότητά του και τη σχέση του με τον Μινωικό Πολιτισμό', ανέφερε στα 'Χ.Ν.' ο κ. Τσικριτσής και προσέθεσε: 'Ο Ξανθουδίδης έκανε μια δημοσίευση στην αρχαιολογική εφημερίδα της εποχής αλλά οι φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν δεν ήταν καλές ποιοτικά. Ηταν, λοιπόν, αδύνατο για τους απανταχού ερευνητές να αξιοποιήσουν το υλικό και να διαπιστώσουν περί τίνος επρόκειτο'. 
Μερικά χρόνια αργότερα, το 1938, ο Αρθουρ Εβανς έκανε μια δημοσίευση για το συγκεκριμένο εύρημα χρησιμοποιώντας ένα σκίτσο το οποίο, όμως, σύμφωνα με τον κ. Τσικριτσή, ήταν λάθος και οδηγούσε τους ερευνητές σε εσφαλμένα ή ελλιπή συμπεράσματα. 
'Γράφοντας το βιβλίο μου για την «Αστρονομία του Κρητομυκηναϊκού Πολιτισμού»', ανέφερε στα 'Χ.Ν.' ο κ. Τσικριτσής, 'έφτασα και στο συγκεκριμένο εύρημα. Από τις φωτογραφίες του Ξανθουδίδη δεν μπορούσα να βγάλω συμπεράσματα, ενώ από το δημοσίευμα του Εβανς διαπίστωσα ότι ήταν λάθος το σκίτσο. Ετσι ζήτησα από το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου να μελετήσω το πρωτότυπο και τόσο ο διευθυντής -κ. Ρεθεμνιωτάκης- όσο και η αρχαιολόγος -κα Αθανασάκη- με βοήθησαν και τους ευχαριστώ. Συνδυάζοντας τις γνώσεις μου για τον Μινωικό Πολιτισμό και  την Αστρονομία κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η λειτουργία του μηχανισμού αυτού αφορούσε τη μέτρηση του χρόνου και την πρόβλεψη σεληνιακών και ηλιακών εκλείψεων'. 
Λειτουργικό μέχρι σήμερα
Η εντυπωσιακή αποκάλυψη του κ. Τσικριτσή λειτουργεί μέχρι και σήμερα καθώς, όπως αναφέρει ο ίδιος, 'διαπιστώνω με το αντίγραφο που κατασκεύασα ότι ο υπολογιστής αυτός είναι σε θέση να προβλέπει τις εκλείψεις. Το επιβεβαίωσα και με την περασμένη έκλειψη του Δεκεμβρίου αλλά και αντιπαραβάλλοντας τις μετρήσεις του με αυτές της NASA'. 
Πώς λειτουργεί; 
Ο ακτινωτός κύκλος του 15ου αιώνα π.Χ. χωρίζεται σε δύο ημικύκλια, που το καθένα έχει 29 και 30 χαράξεις. Αυτά τα ημικύκλια αναπαριστούν δύο σεληνιακούς μήνες, 29 και 30 ημερών, που αρχίζουν και τελειώνουν με πανσέληνο. Αν, κάθε ημέρα, μετακινούμε δεξιόστροφα μία βελόνα στον εσωτερικό κύκλο και κάθε 15 ημέρες μετακινούμε μια άλλη βελόνα αριστερόστροφα στην περιφέρεια με τα ακτινωτά τριγωνικά δόντια, παίρνουμε την πορεία της Σελήνης ως προς την πορεία του Ηλίου. 'Οι Μινωίτες εγνώριζαν για το φυσικό φαινόμενο που ονομάζεται «Σάρος»', αναφέρει ο κ. Τσικριτσής εξηγώντας ότι πρόκειται για το γεγονός ότι οι εκλείψεις κάθε δεκαοκτώμισι χρόνια επαναλαμβάνονται. 'Πάνω στη μήτρα που βρέθηκε υπήρχαν δύο βελόνες και μία λαβίδα. Ενας διαβήτης, δηλαδή. Οπότε με αυτά τα εργαλεία το δουλεύεις άνετα. Θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε ένα μικρό «portable» χρησιμοποιώντας τους όρους της σύγχρονης τεχνολογίας', συμπληρώνει ο κ. Τσικριτσής και επισημαίνει: 'Το σημαντικό είναι ότι αυτό το εύρημα αλλάζει την ιστορία της Τεχνολογίας καθώς είναι μια εφεύρεση προγενέστερη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων'. 

Ο πλούτος του Μινωικού Πολιτισμού 
Με αφορμή την ανακάλυψη αυτή του κ. Τσικριτσή για τη λειτουργία του ευρήματος, αναδεικνύεται ο πλούτος του Μινωικού Πολιτισμού. 'Αυτά που έχουμε βρει είναι ελάχιστα και προσωρινά αρχεία των Μινωιτών', τονίζει ο Κρητικός ερευνητής. 'Αποδεικνύεται ότι είχαν πλούσια γνώση σε τομείς, όπως η Αστρονομία και τα Μαθηματικά. Ηταν ένας Πολιτισμός πολύ προχωρημένος, που ενδεχομένως να σχετίζεται και με τους Ατλάντιους'.
Χαρακτηριστικό είναι, ότι ο κ. Τσικριτσής διαπίστωσε από την έρευνά του ότι το εύρημα της Σητείας σχετίζεται με το φημισμένο Στόουνχεντζ στη Βρετανία. Οπως μας εξήγησε, ουσιαστικά το Στόουνχεντζ αποτελεί μια αποτύπωση σε μεγάλη κλίμακα του υπολογιστή αυτού ή κάποιου άλλου αντίστοιχου. 

Στα Χανιά η παρουσίαση του ευρήματος 
Ο κ. Τσικριτσής θα βρεθεί στα Χανιά τον επόμενο μήνα. Σε εκδήλωση που συνδιοργανώνει η 'Τυποβιβλιοχαρτεμπορική' Πελεκανάκη, θα παρουσιάσει το βιβλίο του 'Αστρονομία Κρητομυκηναϊκού Πολιτισμού' αλλά και τη μελέτη του για τον μινωικό υπολογιστή. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13 Απριλίου στην αίθουσα του Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Αγορά.


ΠΗΓΗ Χανιώτικα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΑΦΟΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ( VIDEO )

Κάποιοι ιστορικοί θεωρούν πως το "Σήμα" βρίσκεται στην Αλέξάνδρεια, ενώ οι ανακαλύψεις ενός επιβλητικού Τάφου στην όαση Σίουα της Νιτρίας από την Ελληνίδα Αρχαιολόγο Λιάνα Σουβαλτζή, δίνει αποδείξεις για τον τόπο Ταφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Διαβάστε περισσότερα

Καρναβάλι: Η αρχαιότερη Ελληνική εορτή

Ως γνωστόν η γονιμότητα αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους της λατρευτικής πρακτικής στα πλαίσια της Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας. Η γονιμότητα της Φύσης, για την ικανοποίηση των αναγκών του καρποσυλλέκτη, του κυνηγού και του αλιέα, η γονιμότητα των αγρών, για την ανταμοιβή του μόχθου του καλλιεργητή, η γονιμότητα των κοπαδιών, για τη διατήρηση και την αύξηση του ζωντανού πλούτου του κτηνοτρόφου, η γονιμότητα τέλος των ανθρώπων, για την αύξηση και την διαιώνιση των κοινωνιών.

Με το κριτήριο λοιπόν της γονιμότητας ερμηνεύεται εύκολα όλος εκείνος ο διάχυτος ερωτισμός της Ελληνικής Μυθολογίας - πάμπλουτης αυτής ποιητικής έκφρασης της Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας η οποία αποτυπώνεται σε κάθε μορφή της αρχαίας Ελληνικής Τέχνης - εφόσον ο θεοποιημένος Έρως είναι αυτός που διασφαλίζει την πολυπόθητη και πολύμορφη γονιμότητα διαμέσου της χαράς και της ηδονής της ερωτικής συνεύρεσης.

Εν τέλει η βιωματική εμπειρία του Έλληνα ανθρώπου ότι όλα γύρω του δια του Έρωτος γεννιώνται και αναγεννιώνται, του υπαγόρευε την πεποίθηση πως όχι μόνον τα όντα του άμεσου περιβάλλοντός του αλλά και ο κόσμος ολόκληρος, το Σύμπαν, αποτελεί το σύνολο των καρπών αέναων ερωτικών πράξεων - έλξεων, συμμίξεων και γεννήσεων - πεποίθηση η οποία ειδωμένη ποιητικά και συμβολικά όχι μόνον δεν διαψεύθηκε αλλά αντίθετα επιβεβαιώθηκε από τη σύγχρονη επιστήμη, τα ογκώδη θεμέλια της οποίας έθεσε ο Ελληνικός Πολιτισμός.

Ως εκ τούτου ο Έρως, ως έννοια και ως πρακτική, ως έκφραση και ως εκδήλωση, ελλοχεύει σε κάθε πτυχή της Ελληνικής Κοσμοαντίληψης και κυριαρχεί σε όλα τα πεδία της Ελληνικής Θρησκείας. Τα πάντα έλκονται δια του Κάλλους και πάντα σμίγουν ηδονικά και γεννούν τους καρπούς των ερώτων τους. Εάν λοιπόν έχουμε κατά νου τη θεμελιώδη σημασία του Έρωτα στη δομή της Ελληνικής Κοσμοαντίληψης, μπορούμε πλέον να προσεγγίσουμε και να κατανοήσουμε οποιαδήποτε επιμέρους έκφραση του αρχαίου Ελληνικού βίου αλλά και να αναγνωρίσουμε τις παραφυάδες εκείνες, οι οποίες, αν και αλλοιωμένες συχνά εκ πρώτης όψεως, εντούτοις διατηρούνται ακόμη διαμέσου των αιώνων και ερήμην των μισελληνικών διώξεων και κατατρεγμών, και αναπαράγονται γεμάτες σφρίγος και νεανικό παλμό. Μια από τις παραφυάδες αυτές, η παλαιότερη κατά την ταπεινή μου γνώμη, η οποία επιβιώνει και αναπαράγεται σε ετήσια βάση είναι η γιορτή του Καρναβαλιού.

Καρναβάλι λοιπόν... Ή «Κάρνα» - «βάλι». Προφανώς είναι μια σύνθετη λέξη. Ποιά είναι όμως η προέλευση των δύο αυτών συνθετικών;

Ας ανοίξουμε τον Όμηρο. Σε πάμπολλους στίχους τόσο της Ιλιάδας όσο και της Οδύσσειας (Θ 306, Π 392, ε 376, θ 92, ι 140, υ 75 κ.α.) συναντάμε τη λέξη «καρ» και τα παράγωγά της. Η λέξη αυτή σημαίνει «κεφάλι» και σύγχρονη επιβίωσή της είναι βεβαίως η «κάρα». Εάν τώρα προσθέσουμε και το ευφωνικό «ν» στην ομηρική λέξη «καρ», φτάνουμε κιόλας στη λέξη «κάρνος». Τι σημαίνει η λέξη αυτή;

Η Ελληνική Μυθολογία μας πληροφορεί ότι ο Κάρνος ήταν κάποιος μάντης του Θεού Απόλλωνα από την Ακαρνανία, τον οποίο σκότωσε ο Ηρακλείδης Ιππότης, ο γιος του Φύλαντος. Οι συγγενείς του Ιππότου μάλιστα αναγκάστηκαν στη συνέχεια να προσφέρουν πλούσιες θυσίες στον Απόλλωνα προκειμένου να εξευμενίσουν την οργή του για τον φόνο του Κάρνου. Ο περιηγητής Παυσανίας αναφέρει τον Κάρνο και ως Κριό (Λακωνικά 13, 4) γεγονός που δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι η λέξη «κάρνος» σημαίνει «κριός».

Κάρνος ονομαζόταν επίσης κι ένας αρχαιότατος ποιμενικός, κριόμορφος και ιθιφαλλικός Θεός των Πελοποννησίων, προστάτης της γονιμότητας, άγνωστος ίσως σήμερα στους περισσότερους αλλά αντίστοιχος περίπου με τον γνωστότερο Πρίαπο του Ελλησπόντου. Ουσιαστικά δηλαδή ο Κάρνος ήταν ένας γονιμοποιητικός Θεός, τόσο των Λακώνων όσο και των Μεσσηνίων, πριν από την επικράτηση των Δωριεών στη νότια Πελοπόννησο, ενταγμένος στην χορεία των ζωόμορφων θεοτήτων οι οποίες, σύμφωνα με την ιστορία των θρησκειών, προηγήθηκαν των ανθρωπόμορφων.

Από το ουσιαστικοποιημένο επίθετο «Κάρνειος» παράγεται στον πληθυντικό η ονομασία της εορτής «τα Κάρνεια»,(σ.σ διαβάστε το άρθρο μας: Κάρνεια - Η γιορτή των Λακεδαιμόνων προς τιμή του Κάρνειου Απόλλωνα) η οποία κατά τους ιστορικούς χρόνους τελείτο σε όλες τις δωρικές πόλεις προς τιμή του Καρνείου Απόλλωνος. Εορτάζονταν με ιδιαίτερη λαμπρότητα στο Γύθειο, στο Οίτυλο και στα Λεύκτρα της Λακωνίας, στη Καρδαμύλη και στις Φαρές Μεσσηνίας, στην Σικυώνα της Κορινθίας, στο Άργος της Αργολίδος και προπάντων στο Ιερό Άλσος με τα κυπαρίσσια, το λεγόμενο Καρνάσιον ή Καρνειάσιον στη μεσσηνιακή Οιχαλία. Το Άλσος αυτό βρισκόταν δίπλα στην όχθη του ποταμού Χάραδρου και το κοσμούσαν τα περικαλλή αγάλματα του Κριοφόρου Ερμού, της Αγνής (τοπική ονομασία της Περσεφόνης) και του Καρνείου Απόλλωνα (βλ. Παυσανίας Μεσσηνικά 2,2). Οι εορταστές μεταμφιέζονταν όλοι και συμμετείχαν σε μυστήρια παρόμοια με εκείνα της Ελευσίνας, τα οποία κατά την μυθολογική παράδοση ίδρυσε ο Ελευσίνιος Καύκων, ο γιος του Κελαίνου, ενώ κατά το πέρας της γιορτής γινόντουσαν πάνδημα συμπόσια και «πανηγυρισμοί»!

Όσον αφορά την καταγωγή του Καρναβαλιού αρκετοί ανοιχτόμυαλοι ερευνητές, ημεδαποί τε και αλλοδαποί, αρχίζουν να εγκαταλείπουν πλέον στις ημέρες μας τις θεωρίες περί του «χορού του κρέατος» ή της «απόσυρσης του κρέατος», παρεπόμενες της χριστιανικής απόκρεω, και αποδίδουν τη μεγάλη γιορτή της γενικευμένης εαρινής λαϊκής ευωχίας σε εθιμικές επιβιώσεις διονυσιακών τελετών. Οι φίλοι αυτοί, παρόλο που πορεύονται προς τη σωστή κατεύθυνση, τελικά σφάλουν. Διότι το Καρναβάλι είναι μεν επιβίωση αρχαίων Ελληνικών θρησκευτικών γονιμοποιητικών τελετών, όχι όμως των διονυσιακών αλλά των απολλώνιων.

Πάμε τώρα στο δεύτερο συνθετικό της λέξης «Καρναβάλι».
Κατ' αρχήν το επίρρημα «βάλλε» ή «άβαλε» στα αρχαία ελληνικά σημαίνει «είθε» και «μακάρι». Έπειτα, μερικές από τις δεκαπέντε και πλέον σημασίες του ρήματος «βάλλω» έχουν την έννοια του «στρέφω», «σείομαι πέρα δώθε», «ελαύνω», «φορώ», «προκαλώ», «ρίπτομαι» αλλά και... «φωτίζω».

Από εδώ κι έπειτα περνάμε στο ρήμα «βαλλίζω» που σημαίνει «χοροπηδώ», στα ουσιαστικά «βαλλισμός» δηλαδή «πηδηχτός χορός».

Με βάση τα προηγούμενα θα μπορούσαμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι:
Μια έκφραση του τύπου «καρνάβαλε», θα μπορούσε να σημαίνει «είθε Θεέ Κάρνε» να εκπληρώσει τις γονικοποιητικές μας προσδοκίες για την αύξηση των γεννημάτων μας.

Μια έκφραση του τύπου «καρναβάλλω» θα μπορούσε να σημαίνει «στρέφομαι ή σείομαι πέρα δώθε», κατά την διάρκεια της σχετικής εορτής, πρός τιμή του Θεού Κάρνου ή του Καρνείου Απόλλωνα.

Μια έκφραση του τύπου «καρναβαλίζω» θα μπορούσε να σημαίνει ότι «χοροπηδώ» στο πανηγύρι του Κάρνου, φορώντας τα κέρατα του Θεού ή το κριόμορφο προσωπείο του.


Αποσπάσματα από τo βιβλίο:
Μάριος Βερέττας, Καρναβάλι, η αρχαιότερη Ελληνική γιορτή,
εκδόσεις Μάριος Βερέττας
 ΠΗΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΝΕΑΝΤΕΡΤΑΛ

Σύμφωνα με νέα στοιχεία, που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, οι Νεάντερταλ έβραζαν και έτρωγαν φυτά και λαχανικά.
Ερευνητές, στις ΗΠΑ, ανακάλυψαν μαγειρεμένους σπόροι φυτικού υλικού στα δόντια τους.
Η μελέτη είναι η πρώτη που επιβεβαιώνει ότι η διατροφή, των Νεάντερταλ, δεν περιοριζόταν μόνο σε κρέας και ήταν πιο περίπλοκο από ό, τι εθεωρείτο μέχρι σήμερα.
Η έρευνα έχει δημοσιευθεί στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών.
Η δημοφιλής εικόνα του Νεάντερταλ, ως μεγάλου κρεατοφάγου, είναι αυτή που έχει μέχρι τώρα υποστηριχθεί από κάποιες έμμεσες αποδείξεις. 
Αυτή η φαινομενική εξάρτηση από το κρέας, είχε προταθεί από κάποιους, ως ένας από τους λόγους, που εξαφανίστηκε το είδος.

ΠΗΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ξεχωριστή σχέση των αρχαίων Ελλήνων με τον σκύλο

Διογένης (412-323 π.Χ). Πίνακας του Jean-Léon Gérôme, με τίτλο "Ο Σκύλος" - 1860, Walters Art Museum, USA

Η φύση αποτέλεσε για του αρχαίους Έλληνες το πεδίο βάσης και εξέλιξης του ανθρώπου. Παρατήρησαν με ματιά και νου οξυδερκή, ότι μέσα σε αυτήν ο άνθρωπος πάλεψε με τα στοιχεία της φύσης, έπαθε πολλά, έμαθε από τα λάθη του και τέλος φιλοσόφησε την ίδια του την ύπαρξη, δίνοντας μεγάλη σημασία και ερμηνεύοντας τα θαυμαστά της δημιουργήματα που τον περιτριγυρίζουν. Έτσι, αναπτύχθηκε μια άλλη, ξεχωριστή σχέση με τα ζώα, που συμπληρώνουν, μαζί με τον άνθρωπο, τις φανερές μορφές έμψυχης εκδήλωσης της φύσης. Το ζώο που βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας των όντων,μετά τον άνθρωπο και έχει άμεση σχέση με την κοινωνική ζωή του ανθρώπου είναι ο σκύλος.

Υπάρχουν δύο μύθοι που εξηγούν το λόγο που ο σκύλος αποτελεί εδώ και χιλιάδες χρόνια τον πιο πιστό σύντροφο του ανθρώπου. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι λίγα είναι τα ζώα για τα οποία έχουν πλαστεί μύθοι από τους αρχαίους Έλληνες. Ο πρώτος μύθος, μας λέει πως ο κύν ήταν δημιούργημα του θεού Ήφαιστου. Για το λόγο αυτό, απολάμβανε μεγάλης εκτίμησης σε σημείο σχεδόν ισότητας με τους ανθρώπους, σε αντίθεση με τους αρχαίους Αιγυπτίους που είχαν μια πιο απόμακρη σχέση με τα ζώα (τα λάτρευαν μεν αλλά χωρίς να έχουν καθημερινή επαφή μαζί τους). Ο θεός Απόλλων εξημέρωσε το σκύλο και τον δώρισε στην αδελφή του θεά Αρτέμιδα, προκειμένου να τη συνοδεύει στο κυνήγι (κύναν άγω).

Επίσης, ένας άλλος μύθος αναφέρει ότι ο σκύλος είναι αποτέλεσμα αναπαραγωγής του Κέρβερου (του σκύλου που φύλαγε τον Άδη), την οποία επέτυχε ο Μολοσσός, ο εγγονός του Αχιλλέα. Για την ιστορία, τον Κέρβερο τον αιχμαλώτισε ο Ηρακλής και τον πήγε στον Ευρυσθέα, από τον οποίο τον έκλεψε ο Μολοσσός.

Πέραν όμως, από τους μύθους, οι αρχαίοι Έλληνες ασχολήθηκαν με τα ζώα και στο επιστημονικό πεδίο. Ο πανεπιστήμονας και φιλόσοφος Αριστοτέλης, στο έργο του «περί ζώων ιστορία», κάνει μια λεπτομερή μελέτη γύρω από τα είδη και τη φύση των σκύλων δείχνοντας έτσι τη σημασία που έδιναν οι αρχαίοι στο ζώο αυτό. Συγκεκριμένα, κατατάσσει του Μολοττικούς κύνες και τους Ινδικούς κύνες στην κατηγορία βραχυκεφάλων κυνών. (Υπενθυμίζω εδώ ότι η λέξη Μολοσσός είναι η αρχαία ονομασία της Ηπείρου). Ακόμα και στην καθημερινή ζωή των μεγάλων ανδρών ο κύνας έπαιξε σημαντικό ρόλο. Ο Μέγας Αλέξανδρος ως μαθητής του Αριστοτέλη, ήταν κυνόφιλος.
 Όσο ήταν στην Πέλλα είχε μια θηλυκή σκυλίτσα (Μολοττικός κύων) και αργότερα στην Περσία κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του κατά του Πέρση Δαρείου, αγόρασε έναν αρσενικό σκύλο (Ινδικός κύων) και μάλιστα έναντι αδρής αμοιβής, ονόματι Περίττα. Αργότερα, έδωσε το όνομά του σε μια πόλη που ίδρυσε εκεί. 

(φώτο αριστερά: Ανάγλυφο που απεικονίζει την συνάντηση του Αλέξανδρου με τον Διογένη. Δεξιά απο το άλογο του Αλέξανδρου διακρίνεται ένας σκύλος, πιθανόν του ιδίου. -  Μουσείο Λούβρου)

Mία απο τις σημαντικότερες ενδείξεις για αυτήν την σχέση αγάπης και συντροφιάς μεταξύ των αρχαίων Ελλήνων με τους σκύλους, που διαρκεί πάνω απο 3.000 χρόνια, μας την δίνει ο πατέρας της Ελληνικής ιστορίας Όμηρος στην Οδύσσεια (ραψωδία ρ΄300-309), όπου περιγράφει το γνωστό και συγκινητικό περιστατικό του θανάτου του σκύλου του Οδυσσέα (ονόματι Άργος) τη στιγμή που αναγνωρίζει τον αφέντη του ντυμένο ζητιάνο, που γύρισε μετά από 10 έτη απουσίας.

Σχέση μοναδική. Συντροφικότητα που προκαλεί συγκίνηση. Ένα άλογο ον, ο κατάκοιτος σκύλος Άργος, παρ’ όλα τα χρόνια απουσίας του αφέντη του, μπόρεσε να τον αναγνωρίσει αφήνοντας σε εμάς, όπως και στον Οδυσσέα το δάκρυ να κυλήσει και να αγγίξει την καρδιά μας. Αβίαστα ερωτήματα έρχονται στο νου μας: Τι δέσιμο είχαν ο αφέντης με το σκύλο του, κάνοντας τον πολυταξιδεμένο και σκληρό από τις κακουχίες Οδυσσέα να δακρύσει; Τι είναι αυτό που μπορεί να οδηγήσει ένα άλογο ον να δεθεί συγκινησιακά με ένα λογικό; Μήπως η επικοινωνία αυτή δηλώνει την ύπαρξη της ψυχής; Μήπως, ως άνθρωποι πρέπει να δώσουμε μεγάλη βαρύτητα στη ψυχή μας και στην επικοινωνία με τη φύση, στην οποία άλλως τε είμαστε συγκάτοικοι με τα άλλα ζώα;

Οι αρχαίοι Έλληνες αντιλήφθηκαν από πολύ νωρίς τη διαφορετική σχέση που έχει ο σκύλος με τον άνθρωπο. Σχέση φιλική, σχέση συνεργασίας. Σχέση πάνω απ’ όλα εμπιστοσύνης, όπως επίσης και φιλοσοφικής συντροφιάς. Πριν από τον μεγάλο φιλόσοφο Σωκράτη, που άλλαξε τα δεδομένα της σκέψης πάνω σε βαθειά και αιώνια προβλήματα τη ανθρωπότητας, υπήρχαν οι λεγόμενοι κυνικοί φιλόσοφοι. Αυτοί, γύριζαν στους δρόμους των πόλεων και μιμούνταν τη ζωή των σκύλων. Ζούσαν σε πιθάρια ή σε βράχους προκειμένου να ταπεινωθούν και να φιλοσοφήσουν. Άλλως τε, μη ξεχνάμε την εικόνα που μας έχει μείνει χαραγμένη στο μυαλό με τον μεγάλο αρχαίο φιλόσοφο Διογένη να περιφέρεται μέρα μεσημέρι στους δρόμους της Αθήνας κρατώντας φανάρι και έχοντας συντροφιά έναν σκύλο, αναζητώντας άνθρωπο, όπως έλεγε, υπονοώντας την ποιοτική έννοια της λέξης.

Ο σκύλος λοιπόν, τιμήθηκε από όλους τους Έλληνες της αρχαίας εποχής, τοποθετώντας τον ακόμα και στο σύμπαν (αστερισμός του κυνός), εκφράζοντας έτσι την υπέρτατη αγάπη τους για το ζώο. Το γεγονός αυτό αν μη τι άλλο, δείχνει ότι ο σκύλος αποτελούσε μέρος της καθημερινότητας της ζωής τους. Η καθημερινότητα δεν άλλαξε στο πέρασμα των αιώνων και ο σκύλος παραμένει γύρω μας, δίπλα μας. Είναι ανάγκη να δούμε μέσα από την παρουσία του τη σταθερή κοινωνική σχέση του με τον άνθρωπο, καταδικάζοντας και αποτρέποντας την κακοποίησή τους από μερίδα συνανθρώπων μας.

Εξ’ άλλου, όσοι δεν το γνωρίζουν, ως και ο Μέγας Αλέξανδρος, που ενδιαφερόταν για μεγάλα και σημαντικά πράγματα, θέσπισε νόμο για την προστασία των ζώων. Κοιτάζοντας λοιπόν, στα μάτια ενός ποιμενικού ελληνικού Μολοττικού σκύλου (Hellenic Epir Molossus), μπορούμε να τρέξουμε πίσω στο χρόνο και να αισθανθούμε τη συντροφιά, όχι απλά ενός κύνα αλλά ενός αρχαίου «Έλληνα» φίλου και προστάτη της ζωής μας

Οι Έλληνες για να τιμωρήσουν την Εκάβη αποφάσισαν να τη λιθοβολήσουν. Ως προς τον θάνατό της υπάρχουν παραλλαγές, όλες όμως έχουν ως κοινό στοιχείο τη μεταμόρφωση σε σκύλο. Ο Ευριπίδης στην ομώνυμη τραγωδία του αναφέρει ότι η Εκάβη, αφού πρώτα είδε όλα τα παιδιά της νεκρά ή αρπαγμένα, μεταμορφώθηκε από τους θεούς, που τη λυπήθηκαν, σε σκυλί. Μία παραλλαγή λέει ότι η Εκάβη μεταμορφώθηκε σε σκύλο όταν την κατεδίωξαν για εκδίκηση οι σύντροφοι του Πολυμήστορα. Τρίτη εκδοχή είναι ότι η Εκάβη μεταμορφώθηκε σε σκύλο μέσα στο πλοίο που την οδηγούσε δούλη στην Ελλάδα. Τέλος, στην εκδοχή του λιθοβολισμού, η Εκάβη λιθοβολήθηκε πράγματι από τους Έλληνες, που όμως όταν πήγαν να την τραβήξουν κάτω από τις πέτρες βρήκαν, αντί για το πτώμα της, ένα σκυλί με πύρινα μάτια. Φαίνεται ότι η Εκάβη λατρεύθηκε σαν θεά με ιερό ζώο το σκυλί.

;Άλλος ένα Ελληνικός μύθος της αρχαιότητας έκανε αναφορά σε μηχανικούς σκύλους που είχαν σταλεί να προστατέψουν το παλάτι του Αλκίνοου. Οι Θεοί ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένοι με τον βασιλιά Αλκίνοο και μέσω της τέχνης του Ήφαιστου, του χάρισαν χρυσούς και ασημένιους, αθάνατους και πανίσχυρους μηχανικούς σκύλους για την προστασία του παλατιού του.

Ο σκύλος που πέθανε από λύπη

Το συγκινητικό εύρημα ενός σκελετού στη νεκρόπολη της Ελεύθερνας στην Κρήτη έρχεται να μας θυμίσει μύθους και μαρτυρίες για τη σχέση φιλίας ανάμεσα στους αρχαίους Ελληνες και σε ζώα που τους συντρόφευαν

Από τους αρχαιολόγους που έχουν μελετήσει τα ταφικά έθιμα των αρχαίων Ελλήνων λίγοι έχουν ασχοληθεί με αυτή την ιδιαίτερη σχέση ανθρώπου και ζώου. Οπωσδήποτε όμως όσοι έτυχε να «πέσουν» επάνω σε ταφή ζώου, είτε μαζί είτε χώρια από το αφεντικό του, ανατρέχουν στις αρχαίες γραπτές μαρτυρίες και θυμούνται και τους σχετικούς μύθους. Αφορμή τώρα για αυτή την εισαγωγή και το σχετικό ρεπορτάζ υπήρξε ένα συγκινητικό εύρημα στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας στην Ελεύθερνα της Κρήτης όπου διεξάγεται η ανασκαφή του Πανεπιστημίου Κρήτης με τον καθηγητή Νίκο Σταμπολίδη. Πρόκειται για τον σκελετό ενός σκύλου που βρέθηκε δίπλα σε ένα πιθάρι που περιείχε τον σκελετό ενός αγοριού. Η γνωστή μας πια ανασκαφή της Ελεύθερνας είχε δημοσιευθεί για πρώτη φορά πριν από πολλά χρόνια στο «Βήμα» με τον τίτλο «Δειροτομηθείς Σιδήρω» και ο αποκεφαλισμένος σκελετός που βρέθηκε στην πυρά είχε μεταφερθεί αργότερα στην έκθεση της Ελεύθερνας που διοργανώθηκε στο Κυκλαδικό Μουσείο. Αυτή τη φορά στην ίδια ανασκαφή ήρθε στο φως ένα άλλο ενδιαφέρον εύρημα.

Κοντά στον γνωστό και για το ανθρωπολογικό του υλικό τάφο Α1Κ1 όπου έχουν βρεθεί τα οστά πολλών αριστοκρατών πολεμιστών της Ελεύθερνας από το 900 ως το 680 π.Χ.,ο χώρος είχε μείνει ανέπαφος. Μιλάμε βέβαια για ένα πολύ μικρό κομμάτι γης όπου ήρθε τώρα στο φως μια πιθοταφή ανάμεσα σε τεφροδόχους και χάλκινες φιάλες.Το στόμιο αυτού του πίθου είναι στραμμένο προς Βορά και ακουμπάει σε μια μεγάλη όρθια πέτρα η οποία δεν αποτελούσε μόνο τη φραγή του πίθου,αλλά και το σήμα του.Οταν ανοίξαμετον πίθο διαπιστώσαμε ότι περιείχε έναν σκελετό,σε συνεσταλμένη στάση,του οποίου τα οστά πιθανότατα ήταν ενός αγοριού εφηβικής ηλικίας 15 ίσως ετών.Οταν όμως μετά θελήσαμε να διαμορφώσουμε τον χώρο,προκειμένου να παραμείνει το πιθάρι in situ για τους επισκέπτες της νεκρόπολης,αφαιρώντας τα χώματα ακριβώς δίπλα και στο ίδιο βάθος όπου “πατούσε” ο πίθος,βρήκαμε τον σκελετό του σκύλου.Ο σκελετός είναι ακέραιος χωρίς ίχνη βίαιου θανάτου.Δεν έχουμε δηλαδή δείγματα ότι τον θυσίασαν. Είναι απλώς ένας κρητικός ιχνηλάτης σκύλος.Ετσι η πιθανότερη εξήγηση είναι ότι ίσως πέθανε από τη λύπη του,πράγμα που ανήκει βέβαια στον χώρο των υποθέσεων καθώς δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ανασκαφικά.

1,2. Η πιθοταφή του εφήβου και δίπλα ο σκύλος του όπως βρέθηκαν στη νεκρόπολη της Ελεύθερνας στην Κρήτη.Πρωτοαρχαϊκή περίοδος 3. Εξαιρετικά περιποιημένη η ταφή ενός σκύλου στην Αθήνα των ρωμαϊκών χρόνων. Βρέθηκαν το περιλαίμιό του και μυροδοχεία

Υπάρχουν όμως περιγραφές αυτού του είδους που έφθασαν στις μέρες μας από αρχαίους ιστορικούς» καταλήγει ο κ. Σταμπολίδης. Μια άλλη ταφή με σκελετούς σκύλων είχε βρει πριν από μερικά χρόνια στο Καβούσι της Ανατολικής Κρήτης η αρχαιολόγος Leslie Day και δημοσίευσε το εύρημά της στο Αmerican Journal of Αrchaeology, ενώ και η αρχαιολόγος κυρία Ελπίδα Σκέρλου εντόπισε πρόσφατα ταφή σκύλου στην Κω που ακόμη δεν δημοσιεύτηκε. Από την πλευρά των αρχαίων μαρτυριών τόσο ο Αιλιανός όσο και ο Πολυδεύκης στο Ονομαστικό του αναφέρουν παραδείγματα για ταφές σκύλων ή για σκύλους που ακολούθησαν το αφεντικό τους στον θάνατο αρνούμενοι τον αποχωρισμό. Μια άλλη μαρτυρία προέρχεται από τον Αιλιανό και αναφέρεται στον Εύπολη ο οποίος πέθανε στην Αίγινα και επάνω στον τάφο του πέθανε ο πιστός του σκύλος. Η θέση ονομάστηκε Κυνός Σήμα.

 ΠΗΓΗ .ellinikoarxeio.com

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΡΥΧΙΕΣ ΠΟΛΕΙΣ: ΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΤΟΥ ΓΙΟΝΑΓΚΟΥΝΙ

Το1985 Kihachiro Aratake, ένας δύτης που διοργάνωνε ταξίδια στον βυθό της Ιαπωνίας έψαχνε να βρει ένα νέο μέρος για να παρατηρεί τους σφυροκέφαλους καρχαρίες. Έκανε λοιπόν κατάδυση στο νοτιοανατολικό μέρος του μικρού νησιού Γιοναγκούνι(Yonaguni) στο σημείο που λεγόταν Arakawa και περίμενε να δει τα φυσιολογικά, θαλάσσια κοράλλια, μεγάλες ποσότητες από πλαγκτόν και καμιά είσοδο σε υποβρύχια σπηλιά, πράγματα δηλαδή που υπάρχουν στο βυθό της θάλασσας. Όμως αυτό που υπήρχε εκεί κάτω δεν το είχε δει κανείς επί χιλιάδες χρόνια!


ΠΗΓΗ masterchrisblog.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα

Οι άγνωστοι θολωτοί τάφοι του Ελληνισμού, αλλά και των ... Εμιράτων!

 

Μια περιδιάβαση σε γνωστούς, αλλά -κυρίως- σε άγνωστους θολωτούς τάφους του αρχαίου Ελληνισμού, που δεν υπήρχαν μόνο στις Μυκήνες, στο λεγόμενο «βασίλειο του Αγαμέμνονα», αλλά και σε άλλα μέρη!.. Διαβάστε, όμως, και ένα δημοσίευμα περιοδικού, που μιλάει για θολωτούς τάφους στα Εμιράτα!...

Εικόνα από ένα ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ με τίτλο επεισοδίου: «Η Ακρόπολη των Μυκηνών».

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι όταν μιλάμε για θόλο, εννοούμε την ημισφαιρική κατασκευή που χρησιμοποιείται για την κάλυψη ενός χώρου, η οποία εναλλακτικά (στη θρησκευτική αρχιτεκτονική) ονομάζεται και τρούλος. Κατά την αρχαιότητα στην κατασκευή θόλων είχαν επιδοθεί οι πολιτισμοί της

Μεσοποταμίας και της Αιγύπτου. Παλαιότατα παραδείγματα θόλου στον ελλαδικό χώρο μπορούν να θεωρηθούν οι θολωτοί τάφοι των Μυκηνών, της Τίρυνθας και του Ορχομενού. Το τέλος της μυκηναϊκής εποχής συνδυάζεται με τη διακοπή της αρχιτεκτονικά εξελιγμένης αυτής μορφής. Επανεμφανίζεται στη γεωμετρική εποχή και συνήθως εξυπηρετεί λατρευτικές ή αποθηκευτικές χρήσεις. Κατά την κλασική εποχή χτίζεται στην αγορά της Αθήνας ο θόλος που σύμφωνα με τις γραμματειακές πηγές χρησιμοποιούνταν ως χώρος σίτισης των πρυτάνεων. Από τη μετακλασική εποχή πιο γνωστός είναι ο θόλος της Επιδαύρου, κτίσμα του 4ου αι. π.Χ. στο χώρο του ναού του Ασκληπιού, ενώ αξιομνημόνευτο παράδειγμα αποτελεί και ο θόλος της Ολυμπίας, το γνωστό Φιλίππειον, καθώς και το Αρσινόειον της Σαμοθράκης, έργα του 4ου και 3ου αι. π.Χ.

Ας ξεκινήσουμε με τις Μυκήνες

Είναι πασίγνωστοι οι Τάφοι στο βασίλειο του Αγαμέμνονα, τις Μυκήνες, όπου περιλαμβάνονται τρία είδη τάφων: λακκοειδείς, θολωτοί και θαλαμωτοί.

Οι περισσότεροι τάφοι βρίσκονται στο βασιλικό περίβολο Β. Περιβάλλεται, όπως και ο περίβολος Α που βρίσκεται μέσα στην ακρόπολη, από χτιστό κύκλο διαμέτρου 28 μ. και περιλαμβάνει 24 τάφους. Από αυτούς οι 14 είναι βασιλικοί κάθετοι λακκοειδείς και οι 10 τετράπλευροι λαξεμένοι στο βράχο. Οι ταφές του περιβόλου Β είναι αρχαιότερες από του Α, τα έθιμα όμως και ο τρόπος ταφής είναι ίδια. Όμοια είναι και τα κτερίσματα: χρυσές προσωπίδες, χρυσά περιδέραια, χρυσά και αργυρά αγγεία, σφραγίδες. Ο περίβολος Α με τους βασιλικούς, επίσης, τάφους βρίσκεται δεξιά από την πύλη των Λεόντων. Είναι ένας κυκλικός χώρος διαμέτρου 26,5 μ. που περιλαμβάνει 6 τάφους, οι οποίοι χρονολογούνται από το 16ο αι. π.Χ. Οι τάφοι είναι λακκοειδείς και περιέκλειαν 19 σκελετούς και πλήθος από κτερίσματα.

Σε αυτούς βρέθηκαν το 1876-1877 από το Σλίμαν οι περίφημες χρυσές προσωπίδες και όλα τα αντικείμενα που εκτίθενται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, χρυσά περιδέραια, σκουλαρίκια, βραχιόλια, νομίσματα, δοχεία χρυσά, αργυρά, όπλα χάλκινα με ένθετη διακόσμηση από χρυσό κ.ά.

Οι θολωτοί τάφοι προορίζονταν για τους βασιλείς. Χρονολογούνται μεταξύ 1550 και 1200 π.Χ. Κυριότεροι είναι ο «θησαυρός του Ατρέα», «Ο τάφος του Αίγισθου» και «Ο τάφος της Κλυταιμνήστρας».

Το περισσότερο, όμως, μνημειώδες ταφικό χτίσμα είναι ο «θησαυρός του Ατρέα». Δρόμος μήκους 36 μ. και πλάτους 6 μ. οδηγεί στην είσοδο του τάφου, που έχει ύψος 5,50 μ. Γενική διακόσμηση κάλυπτε το ανακουφιστικό τρίγωνο πάνω από την είσοδο. Ο θάλαμος του τάφου είναι στρογγυλός με διάμετρο 14,60 μ., ενώ η θόλος του, ύψους 13,30 μ., είναι κατασκευασμένη σύμφωνα με το εκφορικό σύστημα, στενεύει δηλαδή συνέχεια προς τα πάνω, για να καταλήξει στην κορυφή σε ένα στενό άνοιγμα. Το εσωτερικό της θόλου είναι καλυμμένο με στρώμα πηλού για να προφυλάσσεται ο τάφος από την υγρασία και τα νερά της βροχής. Στη βόρεια πλευρά του κυκλικού δωματίου υπάρχει και άλλο δωμάτιο λαξεμένο στο βράχο.
Οι τάφοι της «Κλυταιμνήστρας» και του «Αίγισθου» είναι πιο απλοί από αυτόν του Ατρέα.

Ο θαλαμωτός τάφος των παιδιών του Οιδίποδα, κοντά στη Θήβα.(*)

Θήβα, Νεμέα ...

Παρόμοιους θολωτούς τάφους θα βρούμε στη Θήβα, όπου επιδεικνύεται και ο θαλαμωτός τάφος των παιδιών του Οιδίποδα, πλησίον της πόλεως, ενώ ακόμη και στη Νεμέα υπάρχουν τάφοι που μας "προδίδουν" την ίδια αρχιτεκτονική ορισμένων τάφων, όπως και σε άλλα γνωστά μέρη του Ελληνισμού, που θα μας απασχολήσουν σε ένα μελλοντικό αφιέρωμά μας.

Ποιος είναι άραγε ο Κακόβατος;

Υπάρχουν, όμως, και άγνωστα μέρη του αρχαίου Ελληνισμού, που έχουν θολωτούς τάφους αλλά δεν τους γνωρίζουν όλοι οι Έλληνες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Κακόβατος, ένα παράλιο χωριό του νομού Ηλείας. Αποτελεί έδρα του ομώνυμου δημοτικού διαμερίσματος του δήμου Ζαχάρως. Έχει 444 κατοίκους και βρίσκεται στις ακτές του Κυπαρισσιακού κόλπου, νότια της Ζαχάρως.

Ο χώρος κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια, και όπως μαρτυρούν σχετικά ευρήματα, υπάρχουν θολωτοί τάφοι του 16ου αι. π.Χ. κ.ά., ενώ η περιοχή παρουσιάζει αρκετή τουριστική κίνηση.

Και ο Λέντας;

Ο Λέντας, είναι ένα χωριό του νομού Ηρακλείου, με 119 κατοίκους. Αποτελεί οικισμό του δημοτικού διαμερίσματος Μιαμούς του δήμου Γόρτυνας και βρίσκεται στις νότιες ακτές της Κρήτης, ανατολικά των Καλών Λιμένων.

Στο χώρο του Λένα, λοιπόν, βρισκόταν η αρχαία Λεβήνα με ονομαστό Ασκληπιείο στην ιαματική πηγή της. Σώζονται ερείπια και, ασφαλώς, θολωτοί τάφοι (!) της πρωτομινωικής εποχής με θαυμάσια ευρήματα κ.ά.

Να πάμε, για λίγο στη Μάλθη;

Η Μάλθη, είναι μια προϊστορική ακρόπολη. Βρίσκεται κοντά στο σημερινό χωριό Βασιλικό και θεωρείται ο μεγαλύτερος οικισμός της μεσοελλαδικής εποχής στη Μεσσηνία.

Στη μεσοελλαδική περίοδο η Μάλθη άκμασε σε δύο φάσεις και είχε μεγάλο οχυρωματικό περίβολο, με σπίτια αψιδωτά και ορθογώνια. Οι τάφοι, λακκοειδείς και κιβωτιόσχημοι, δεν είχαν πολλά κτερίσματα. Στη μυκηναϊκή εποχή η οχύρωση παρέμεινε σχεδόν η ίδια, ενώ στο κέντρο του οικισμού υπάρχει ένα μέγαρο σε σχήμα «Π».

Αποκάλυψη: Στην περιοχή βρέθηκαν θολωτοί τάφοι της εποχής αυτής μέσα σε τεχνητούς τύμβους (!)

Θολωτός τάφος κοντά στο ανάκτορο της Πύλου (*)

Υπάρχει, ασφαλώς, και η Πύλος

Είναι αλήθεια, ότι οι ανασκαφές του ανακτόρου της ομηρικής Πύλου έγιναν από αμερικανική αποστολή του πανεπιστημίου του Σινσινάτι με διευθυντή τον C. W. Blegen (1939 και 1952 κ.ε.). Έφεραν στο φως το μεγαλύτερο και το καλύτερα διατηρημένο από όλα τα γνωστά μυκηναϊκά ανάκτορα. Ένα κεντρικό διώροφο κτίριο διαστάσεων 50x32 μ. θεωρείται ότι ήταν η βασιλική κατοικία, με το τυπικό μέγαρό της, το λουτρό της με πήλινο λουτήρα, τις αποθήκες της, με τα πιθάρια του λαδιού κτλ. Δύο άλλα κτίρια, που πλαισιώνουν το κεντρικό από τα ΝΔ και τα ΒΑ, έχουν ερμηνευτεί είτε ως παλιότερα στοιχεία του ανακτόρου είτε ως βοηθητικοί χώροι.

Οι εσωτερικοί χώροι του ανακτόρου ήταν πλούσια διακοσμημένοι με νωπογραφίες που θυμίζουν ανάλογες μινωικές (μόνο στην τεχνοτροπία): ο λυράρης και το πουλί, οι εκτελέσεις αιχμαλώτων, οι μονομαχίες κ.ά. Το ανάκτορο μας έδωσε ακόμη ένα πλήθος από πήλινες πινακίδες με επιγραφές στη γραμμική γραφή Β, οι οποίες μετά την ανάγνωσή της (1952) φώτισαν κάπως τη ζωή του ανακτόρου, που χτίστηκε γύρω στα 1300 και καταστράφηκε το 1200 π.Χ. από τους Δωριείς.

Γύρω από το ανάκτορο επισημάνθηκαν τρεις θολωτοί τάφοι και πολλοί θαλαμοειδείς. Από την κλασική Πύλο αναγνωρίζονται εύκολα οχυρωματικά της λείψανα ενσωματωμένα στο κάστρο του Παλιού Ναβαρίνου (χτισμένο αρχικά το 1278 με πολλές μεταγενέστερες μετατροπές), καθώς και η λεγόμενη (από τον Παυσανία) σπηλιά του Νέστορα.

Μια ματιά στην Αίγυπτο και αλλού

Όπως όλοι γνωρίζουν, ένα από τα σπουδαιότερα αρχαιολογικά μνημεία, που μπορεί να δεις κανείς, είναι το τζαμί του Καΐτ μπέη στο Κάιρο (το αριστούργημα της μουσουλμανικής τέχνης), το τζαμί Αλ Αλχάρ επίσης στο Κάιρο, το τζαμί Ομάρ στην Ιερουσαλήμ, η δερβισερία της Δαμασκού και (τι περίεργο!) οι θολωτοί τάφοι χαλιφών!

Πέραν αυτών,  θα δούμε και άλλα ενδιαφέροντα πράγματα, όπως για παράδειγμα το τζαμί του Ντζαμά Ζιτούνα στην Τύνιδα, το τζαμί της Κόρδοβας και τα ανάκτορα της Αλάμπρα στη Γρανάδα της Ισπανίας, τα τζαμιά του Βαγιαζίτ, του Σουλεϊμάν και του Αχμέτ στην Κωνσταντινούπολη, το μαυσωλείο του Τατζ Μαχάλ στην Άγκρα κτλ.

Θολωτός τάφος στα Εμιράτα.

Τι γίνεται στα Εμιράτα;

Ήρθε η ώρα, λοιπόν, να διαβάσουμε ένα δημοσίευμα του περιοδικού «National», που γράφει μεταξύ άλλων τα εξής:

 Οι θολωτοί τάφοι των Εμιράτων
[23/02/2010]

Η μικρή οπή στο κέντρο του πέτρινου θόλου αφήνει να περάσει μια ακτίνα φωτός στο σκοτεινό χώρο, ο οποίος πριν από αποτέλεσε την τελευταία κατοικία για ορισμένους από τους αρχαιότερους κατοίκους των σημερινών Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Πάνω από 500 τέτοιοι τάφοι έχουν ανασκαφεί εδώ και 40 χρόνια κοντά στο χωριό Mezyad της περιοχής Jebel Hafeet στο al Ain των Εμιράτων, για πάρουν το όνομά τους από τα δύο τοπωνύμια: Mezyad έχουν ονομαστεί οι θόλοι και Hafeet η χρονολογική τους φάση, που καλύπτει την περίοδο μεταξύ του3200 και του 2700 π.Χ. Τέτοιοι τάφοι όμως έχουν εντοπιστεί επίσης και στην περιοχή Khatt, στις κοιλάδες Beeh και Qoor, στο Ras al Khaimah, καθώς και εκτός των Εμιράτων: το Μπαχρέιν είναι μια τέτοια περίπτωση.
Κατασκευασμένοι από τοπικούς λίθους, οι τάφοι φτάνουν κάποτε σε ύψος τα 4 μ. ενώ η εσωτερική τους διάμετρος είναι μέχρι και 2 μ. Οι είσοδοί τους όμως ήταν μικρές, με ύψος 2μ. και πλάτος μόλις 0,50 μ. Το γεγονός ότι οι διαστάσεις αυτές αφορούν κάποτε εισόδους με μορφή μικρής σήραγγας καθιστά την είσοδο στους τάφους ιδιαίτερα δύσκολη. Με την είσοδο στο εσωτερικό όμως, οι εκπλήξεις είναι άφθονες. Παρά τις συλήσεις, η πολύχρωμη κεραμική τύπου Jemdet Nasr που έχει εντοπιστεί εκεί προδίδει τις σχέσεις της περιοχής με τη Μεσοποταμία, μέσα από εμπορικούς δρόμους που χρονολογούνται μέχρι και το 4000 π.Χ. Άλλα αντικείμενα (αγγεία από στεατίτη, μικροαντικείμενα από χαλκό και ψήφοι) που χρονολογούνται στην εποχή του Σιδήρου, μαρτυρούν τη συνήθεια της δεύτερης χρήσης των τάφων. Οι συνεχείς αυτές χρήσεις είναι που δεν επιτρέπουν τη χρονολόγηση των ελάχιστων ανθρωπολογικών καταλοίπων που έχουν βρεθεί σε αυτούς, ενώ η απουσία πολύτιμων ή καθαρά ταφικών αντικειμένων δεν επιτρέπουν παρά εικασίες για τις ταφικές πρακτικές και το ιδεολογικό τους υπόβαθρο. Παρά το γεγονός αυτό, είναι ακόμη δυνατόν να γίνουν κάποιες ασφαλείς υποθέσεις.
«Η περιοχή αυτή ήταν κάποτε μια ακμάζουσα αρόσιμη πεδιάδα, επάνω στο δρόμο των καραβανιών», λέει ο δρ. Hasan al Naboodah, καθηγητής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. « Οπότε είναι πολύ πιθανό ότι επρόκειτο για μετανάστες και επιρροές από τη Μεσοποταμία και τους αρχαίους Αιγυπτίους, που εισήγαγαν διαφορετικούς θεούς και θεότητες, όπως και θρησκευτικές πρακτικές που εξαπλώθηκαν στην αραβική χερσόνησο».
Είναι πάντως ενδιαφέρον ότι το όνομα του θεού-ήλιου της Μεσοποταμίας, Shamash, παραπέμπει στη σύγχρονη αραβική λέξη για τον ήλιο, shamsh, ενώ στην προϊσλαμική Μέκκα υπήρχε μια θηλυκή θεότητα για τον ήλιο, που ονομαζόταν Latκαι λατρευόταν στην Κάαμπα. Φαίνεται λοιπόν ότι οι Άραβες παγανιστές κρατούσαν μια ιδιαίτερη θέση για τον ήλιο στην ιδεολογία τους, τόσο ισχυρή ώστε να τον θεωρούν προστάτη του ανθρώπου στη ζωή και στο θάνατο.

ΠΗΓΗ http://apiastos.blogspot.com/
ΠΗΓΗ periergaa.blogspot.com

Διαβάστε περισσότερα